Gabari, bir aracın karayolunda güvenle ilerleyebilmesi için uyması gereken azami yükseklik, genişlik ve uzunluk ölçülerine verilen ad. Kelime Fransızca gabarit kelimesinden geliyor; kalıp, ölçü anlamına gelir. Yönetmelikte de gabari, araçların yüklü ya da yüksüz olarak yolda güvenle ilerleyebilmesi için uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçüler olarak tanımlanıyor.
Günlük kullanımda gabari denince çoğu zaman tünel ve üst geçit girişlerindeki levhalar akla gelir. Bu levhalar, oradan geçebilecek bir aracın en fazla ne kadar yüksek ya da geniş olabileceğini gösterir. Kamyon ve tır sürücüleri için bu ölçüleri bilmek, köprü altında sıkışmakla oradan güvenle geçmek arasındaki fark demek.
İçindekiler
Gabari Sınırlaması Nedir?
Gabari sınırlaması, araçların yolda uyması gereken azami ölçülerdir. Bu sınırlar en çok kamyon, tır ve otobüs gibi büyük araçları ilgilendirir. Türkiye’de geçerli genel ölçüler şöyle:
- Azami yükseklik: 4,00 metre
- Azami genişlik: 2,55 metre
- Azami uzunluk: Otobüs dışındaki motorlu araçlarda 12 metre, yarı römorklu araçlarda (çekici ve dorse) 16,50 metre, körüklü ve römorklu otobüslerde 18,75 metre
Bu ölçüler aracın yüküyle birlikte geçerlidir. Yani boşken 3,80 metre olan bir kamyon, üzerine konan yükle 4 metreyi aşıyorsa gabari dışı sayılır.
Gabari Sınırlaması Ne İşe Yarar?
Asıl amaç, büyük araçların köprü, üst geçit ve tünel gibi yapılara çarpmasını önlemek. Yüksekliği hesaplanmadan bir alt geçide giren kamyon hem kendisi hasar görür hem de yapıya ve çevredeki araçlara zarar verebilir. Gabari levhalarının bu yapıların hemen önüne, sürücünün kolayca görebileceği yerlere konmasının sebebi de bu.
Genişlik ve uzunluk sınırları ise dar yollarda, virajlarda ve kavşaklarda büyük araçların şeritlerini koruyabilmesi için var. Gabari dışı yük taşımak da bu yüzden yasak; bölünemeyen özel yükler ancak özel izin ve şartlarla taşınabiliyor.
- İlginizi Çekebilir: Src2 Almak için Gerekli Şartlar
Gabari SıGabari Sınırlamaları Nelerdir?
Gabari tek bir ölçü değil; neye bakıldığına göre farklı adlar alıyor:
- Yapı gabarisi: Köprü ve üst geçit gibi yapıların altında araçların geçebilmesi için bırakılan serbest açıklık
- Tünel gabarisi: Tünel içinde araçların geçebileceği azami yükseklik ve genişlik
- Taşıt gabarisi: Aracın kendi yükseklik, genişlik ve uzunluk ölçüleri
- Yük gabarisi: Aracın yüküyle birlikte ulaştığı ölçüler
Sürücü açısından en önemlileri son ikisi. Aracınızın ve yükünüzün ölçülerini bilirseniz, yoldaki yapı ve tünel gabarisi levhalarına bakarak oradan geçip geçemeyeceğinize hemen karar verebilirsiniz.
Gabari Levhaları
Gabari levhaları köprü, üst geçit ve tünel girişlerinde, o noktadan geçebilecek aracın azami yüksekliğini ya da genişliğini metre cinsinden gösterir. Levhada 3,80 m yazıyorsa, aracınızın yüküyle birlikte bu ölçünün altında olması gerekir.
Bu levhaları en çok, aracının yüksekliğini tam bilmeyen sürücüler gözden kaçırır. Özellikle dorse ya da yük değiştiğinde aracın yüksekliği de değişir. Yola çıkmadan önce aracınızın yüklü yüksekliğini bilmek, levhayı gördüğünüz anda tahmin yürütmek zorunda kalmamanızı sağlar.
Gabari hakkında sorularınızı yorumlarda yazabilirsiniz.
